Słownik pojęć

Żargon logistyczny potrafi być trudny. Dlatego przygotowaliśmy słownik, do którego prowadzą wszystkie podkreślone słowa na naszej stronie.

A

AM (Aftermarket) – części zamienne

👉 Produkowane przez firmy niezależne; alternatywa dla części OE.

ATA Carnet – paszport dla sprzętu

👉 Na czasowe wywozy i przywozy.

AWB (Air Waybill) – lotniczy list przewozowy

👉 Podstawa każdej wysyłki lotniczej – bez AWB przesyłka nie istnieje w systemie przewoźnika.

B

Backorder – zamówienie chwilowo niedostępnych części

👉 Wysyłka następuje po uzupełnieniu stanu magazynowego..

C

Cargo – ładunek przewożony drogą lotniczą

👉 Np. towary handlowe, dokumenty, elektronika.

CBM (Cubic Meter) – miara objętości przesyłki

👉 W lotniczym 1 CBM = 167 kg wagi płatnej, co często decyduje o cenie frachtu.

CITES – pozwolenie na transport zwierząt i roślin chronionych

👉 Wymagane przy przewozie gatunków objętych konwencją CITES.

COC (Certificate of Conformity) – certyfikat zgodności

👉 Potwierdza, że produkt spełnia wymagania prawne i normy techniczne (np. UE).

COL / CRT / FRZ – oznaczenia temperatury (chłodnicza, kontrolowana, mroźnicza)

👉 Poprawne oznaczenie na AWB i opakowaniu gwarantuje obsługę zgodną z wymaganiami.

Compliance – zgodność z wymogami prawnymi i muzealnymi

👉 Również zgodność z wymogami sanepidu, urzędów celnych, prawa kraju docelowego (dla żywności).

Consignee – odbiorca przesyłki

👉 Wskazany w dokumentacji przewozowej. Otrzymuje towar w miejscu przeznaczenia.

Consolidation – konsolidacja

👉 Łączenie przesyłek od różnych nadawców w jeden większy ładunek dla obniżenia kosztów transportu.

Customs Clearance – odprawa celna

👉 Proces formalny wymagany przy imporcie lub eksporcie, obejmujący zgłoszenie i opłaty.

D

Declared Value for Carriage – zadeklarowana wartość ładunku

👉 Na potrzeby ewentualnych roszczeń odszkodowawczych.

DGR – Dangerous Goods Regulations

👉 Określają, jak pakować i oznaczać towary niebezpieczne, by spełnić normy IATA.

Direct AWB – bezpośredni lot

👉 Bez przeładunków. Minimalizuje ryzyko opóźnień i uszkodzeń przesyłki.

E

EORI – numer identyfikacyjny do odpraw celnych w UE

👉 Bez aktywnego numeru urząd celny nie przyjmie zgłoszenia.

ETA / ETD – planowany czas przylotu/odlotu

👉 Kluczowe przy planowaniu odpraw i transportu lokalnego.

F

FMCG – produkty szybkozbywalne

👉 Fast Moving Consumer Goods; towary o krótkim cyklu sprzedaży – np. żywność.

Free Domicile – warunki, w których nadawca pokrywa wszystkie cła i podatki

👉 Odbiorca dostaje przesyłkę „do drzwi” bez dodatkowych kosztów.

Freight Forwarder – spedytor

👉 Firma organizująca transport towarów – zajmuje się planowaniem, dokumentacją i kontaktami z przewoźnikami.

Fuel Surcharge – dodatkowa opłata doliczana do frachtu

👉 Naliczana ze względu na zmienne ceny paliwa lotniczego.

H

Handling – opłaty i czynności na lotnisku/porcie

👉 Obejmuje m.in. ważenie, screening, przygotowanie do załadunku.

HAWB (House Air Waybill) – list przewozowy dla indywidualnej przesyłki w ramach przesyłki zbiorczej

👉 Wystawiany przez spedytora, umożliwia śledzenie i dokumentację przesyłek w konsolidacji.

HS Code – międzynarodowy kod celny

👉 Poprawny kod pozwala uniknąć opóźnień i wpływa na stawki celne.

I

IATA (International Air Transport Association) – Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Powietrznych

👉 IATA tworzy standardy w transporcie lotniczym, m.in. reguluje przepisy dotyczące bezpieczeństwa, dokumentów (np. AWB) i przewozu towarów niebezpiecznych (DGR).

M

MAWB (Master Air Waybill) – główny list przewozowy dla przesyłki zbiorczej (konsolidowanej)

👉 Wystawiany przez linię lotniczą.

O

Odprawa czasowa – czasowy wywóz i powrót sprzętu

👉 Gdy coś wyjeżdża na imprezę sportową, wystawę lub ekspedycję i wraca do kraju.

OE (Original Equipment) – części oryginalne

👉 Produkowane przez producenta samochodu lub maszyny.

P

Private label – produkcja pod marką klienta

👉 Towary wytwarzane przez producenta, ale oznaczone marką zamawiającego.

S

Security Screening – obowiązkowa kontrola bezpieczeństwa ładunku

👉 Kontrola przed wprowadzeniem przesyłki do transportu lotniczego.

Sezonowość – piki sprzedażowe w określonych okresach

👉 Związane z promocjami, nowościami i świętami.

Shipper – nadawca przesyłki

👉 Podmiot zlecający przewóz towarów.

Showroom – przesyłki próbne na targi lub prezentacje

👉 Często zwrotne.

T

TEMP – kontrola temperatury w trakcie transportu

👉 Zapewnia prawidłowe warunki dla przesyłek wrażliwych na temperaturę.

Transit Time – czas potrzebny na przemieszczenie przesyłki od nadawcy do odbiorcy

👉 Ważny przy planowaniu dostaw i harmonogramów logistycznych.

U

ULD (Unit Load Device) – paleta lub kontener do załadunku przesyłek

👉 Ułatwia załadunek przesyłek na pokład samolotu.

V

VAL – kategoria cargo o wysokiej wartości

👉 To nie tylko taryfa, ale też dodatkowe procedury bezpieczeństwa.